Żółwin, mazowieckie Żółwin, mazowieckie

niedziela, 19 listopada 2017

o wsi Żółwin, mazowieckie z przeszłości Żółwin, mazowieckie aktualności Żółwin, mazowieckie wspólne sprawy Żółwin, mazowieckie relaks Żółwin, mazowieckie OSP Żółwin, mazowieckie za miedzą

Z przeszłości

ŻÓŁWINIANIE 1849

Odnaleźliśmy spis mieszkańców Żółwina z połowy XIX w. Pierwsi przekazujemy informacje, jakie zawiera.

"Księga ludności gminy Żółwin uformowana w 1849 roku" – tak nazywa się prawdopodobnie najwcześniejszy zachowany spis mieszkańców Żółwina, przechowywany w zbiorach Archiwum Państwowego Miasta St. Warszawy (Oddział w Grodzisku Mazowieckim).

 - Piszemy Wspomnienia


Co to za księga

W 1818 r. w Królestwie Polskim nakazano prowadzenie ewidencji ludności we wszystkich miejscowościach. Po ukończeniu 14 lat każdy mieszkaniec otrzymywał od wójta lub burmistrza zaświadczenie, że jest zapisany w księdze. Zapisanie było warunkiem wydania książeczki legitymacyjnej (czegoś w rodzaju dowodu osobistego) oraz świadectwa przesiedlenia wymaganego przy przenoszeniu się w inne miejsce. Wójtowie i burmistrzowie stale aktualizowali księgę, zaś raz w roku sporządzali tzw. rekapitulację - statystykę mieszkańców. Obejmowała ona liczbę kobiet i mężczyzn, katolików i wyznawców innych religii.

Po pewnym czasie księgę zamykano i otwierano nową, przepisując "na czysto" aktualną część starej. Księgę ludności, do której dotarliśmy, prowadzono od 1849 do 1852 r. Zawiera ona informacje o domach (numery, materiał, z jakiego zostały zbudowane) i ich lokatorach (imiona i nazwiska, płeć, datę urodzenia, stan cywilny, pochodzenie społeczne, wyznanie, zawód, miejsce urodzenia, miejscowość, z której przybyli do gminy Żółwin).

Księga została sporządzona w języku polskim (po upadku powstania styczniowego prowadzono ewidencję ludności po rosyjsku), dzięki czemu można dokładnie odtworzyć brzmienie i pisownię zdecydowanej większości imion i nazwisk. Niektórych wpisów dokonanych w księdze (nazwisk, nazw miejscowości, uwag, skrótów) nie da się jednoznacznie odczytać. Zdarzają się także pomyłki – zgodnie ze spisem Marianna Matusiak urodziła się 30 lutego, parę razy pomylono kawalera z panną. Tak zwykle bywa przy przepisywaniu.

Gmina

W połowie XIX w. Żółwin był gminą obejmującą, poza naszą wsią, także folwark Kopana (wówczas jeszcze nazywany Koponą) oraz Grudów (wcześniejsza nazwa Grudowo). Cały ten obszar łączyło nazwisko dziedzica – hrabiego Antoniego Teodora Lasockiego.

Gmina Żółwin miała wójta wyposażonego w okrągłą pieczęć z dwugłowym orłem, herbem Imperium Rosyjskiego. W latach 1849-1851 wójtem był niespełna 30-letni Antoni Radzimiński, sprawujący równocześnie urząd zastępcy wójta gminy Brwinów (Helenów). Pod ostatnią rekapitulacją, dokonaną w 1852 r., widnieje inny – nieczytelny - podpis wójta.

Dwór

W 1849 r. w Żółwinie nie było dworu. Dziedzic Antoni Lasocki mieszkał w Grudowie – w drewnianym domu oznaczonym numerem 1. Dwór znajdował się obok torów Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej biegnącej z Warszawy przez Brwinów i Grodzisk. Ta lokalizacja była dogodniejsza niż żółwińska ze względu na bliskość przystanku kolejowego Brwinów oraz Błonia – dziedzic był sędzią pokoju okręgu błońskiego.

Kilka miesięcy po założeniu księgi zmarł Antoni Lasocki, obowiązki dziedzica przejął mieszkający z nim pod jednym dachem syn Ludwik, urodzony w 1819 r. w Żółwinie. To wskazuje, że wcześniej Antoni Lasocki mieszkał w Żółwinie. Potwierdza to ogłoszenie opublikowane w 1822 r. w "Kurierze Warszawskim" o "wypuszczeniu w trzyletnią dzierżawę" majątków ziemskich w Żółwinie, Kopanej i Grudowie przez właściciela mieszkającego w Żółwinie.

Funkcję dworu pełnił dawniej zapewne dom drewniany w Żółwinie oznaczony w księdze numerem 1. Tylko jeden z jego czternastu lokatorów urodził się w Żółwinie. Za to zapisano w nim siedmioosobową rodzinę Kowalskich przybyłą z odległego Tomaszowa. Jej głowa, Stanisław Kowalski, był lokajem, czyli ważnym służącym dziedzica.







barometr

Jakie jest twoje ulubione miejsce spacerów?

Las Młochowski
Teren ANR przy Szkolnej
Podkowa Leśna
Las między Słoneczną a Szkolną



podpatrzone






partnerzy   |   kontakt

Żółwin pl - serwis internetowy mieszkańców Żółwina - © 2017 IKE - Usługi Literackie


Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0