Żółwin, mazowieckie Żółwin, mazowieckie

poniedziałek, 17 grudnia 2018

o wsi Żółwin, mazowieckie z przeszłości Żółwin, mazowieckie aktualności Żółwin, mazowieckie wspólne sprawy Żółwin, mazowieckie relaks Żółwin, mazowieckie OSP Żółwin, mazowieckie za miedzą

Z przeszłości

ŻÓŁWIŃSKI MARZYCIEL

"Urodziłem się dnia 16 września 1893 r. we wsi Wyczółki, gm. Kozłów Biskupi pow. sochaczewskiego" – napisał w życiorysie Józef Owczarek. Ten sam dzień podawał w kwestionariuszach. To data prawdziwa, ale w obowiązującym w zaborze rosyjskim kalendarzu juliańskim. Zgodnie z kalendarzem gregoriańskim – co potwierdza akt urodzenia – przyszedł na świat kilkanaście dni wcześniej.

5 września 1893 r. 28-letni Antoni Owczarek, gospodarz ze wsi Wyczółki, stawił się u proboszcza parafii Mikołajew i "okazał dziecię płci męskiej, oświadczając, że takowe urodzone w Wyczółkach czwartego (szesnastego) września roku bieżącego o godzinie dziesiątej wieczór z jego małżonki, Franciszki z Pacholskich, lat dwadzieścia sześć liczącej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym nadano imię Józef".

 - Piszemy Wspomnienia


Okupacyjne zdjęcie Józefa Owczarka

W Wyczółkach i najbliższej okolicy nie było szkoły. Po upadku powstania styczniowego na terenie zaboru rosyjskiego nastała tzw. noc apuchtinowska. Nie było obowiązku szkolnego, zlikwidowano wiele istniejących szkół, pod koniec XIX w. prawie 70 proc. mieszkańców Królestwa Polskiego stanowili analfabeci. W szkołach, które ocalały, szalała rusyfikacja - jedynie lekcje z religii prowadzono po polsku. Nieprzypadkowo Józef Owczarek w ankietach personalnych zaznaczał, że włada biegle "w mowie i piśmie" językiem polskim i rosyjskim.

Po rewolucji 1905-1907 r. władze carskie złagodziły nieco politykę oświatową, powstały nowe szkoły. Dopiero jako czternastolatek Józef Owczarek przekroczył po raz pierwszy próg szkoły. Rodzice opłacili mu naukę w prywatnym dwuklasowym Zakładzie Naukowym w Sochaczewie, a po jego ukończeniu w 1909 r. naukę w należącym do Rocha Kowalskiego Gimnazjum Filologicznym przy ul. Świętokrzyskiej w Warszawie. W szkołach prywatnych – w przeciwieństwie do całkowicie zrusyfikowanych szkół państwowych - nauczyciele starali się przemycać elementy polskiej historii, geografii i literatury.

Józef Owczarek podjął naukę w gimnazjum Rocha Kowalskiego w 1909 r. – kilka miesięcy wcześniej mury tej szkoły opuścił jego rówieśnik Ignacy Skorupka, późniejszy kapłan i bohater wojny polsko-radzieckiej 1920 r. Niewykluczone, że Józef Owczarek także walczył w bitwie warszawskiej, bowiem zmobilizowano go do wojska 13 lipca 1920 r., w czasie letniej ofensywy armii Tuchaczewskiego.

Naukę w gimnazjum Józef Owczarek ukończył w 1915 r. Nie zachowały się jego szkolne świadectwa. Twierdził, że przepadły w czasie I wojny światowej. Miała ona dramatyczny przebieg. Sochaczew został zniszczony w 90 proc., a w czasie wielomiesięcznych krwawych walk toczących się w niedalekiej odległości od rodzinnych Wyczółek Niemcy użyli m.in. gazów bojowych.

W sierpniu 1915 r. Rosjanie wycofali się z Warszawy, ich miejsce zajęli Niemcy. Józef Owczarek wstąpił na roczne Kursy Handlowe G. Chwatczyńskiego. Uczył się m.in. księgowości, prawa handlowego, geografii handlowej i gospodarczej, prowadzenia korespondencji handlowej w języku polskim i niemieckim. Na tym skończyła się jego edukacja. Jednak w tamtych czasach mógł z powodzeniem uchodzić za człowieka wykształconego.

"W roku 1917 wskutek zatargu z władzami okupacyjnymi zmuszony do opuszczenia Warszawy wyjechałem do Stoczka, pow. łukowskiego, gdzie pracowałem jako nauczyciel do 1918 roku. Po rozbrojeniu Niemców wróciłem w strony rodzinne" – napisał Józef Owczarek w życiorysie.

7 lutego 1919 r. naczelnik państwa Józef Piłsudski podpisał dekret o obowiązku szkolnym. Pierwszy jego punkt stanowił: "Wykształcenie w zakresie szkoły powszechnej jest obowiązkowe dla wszystkich dzieci w wieku szkolnym".

Jesienią 1919 r. Józef Owczarek zorganizował pierwszą szkołę w historii Wyczółek – mieściła się w jego rodzinnym domu, był jej pierwszym nauczycielem





Komentarze użytkowników


Józef Streżyński (09-12-2014 14:59)

Po raz kolejny wyrażam szczerą wdzięczność P. Ewie i Krzysztofowi Pilawskim za nieustający trud odkopywania i odkurzania kart historii Żółwina oraz jego okolic. Bez Państwa bezinteresownej działalności nasza świadomość lokalnych dziejów pozostała by " w powijakach".
Gratuluję również archiwistycznego profesjonalizmu.




barometr

Jakie jest twoje ulubione miejsce spacerów?

Las Młochowski
Teren ANR przy Szkolnej
Podkowa Leśna
Las między Słoneczną a Szkolną



podpatrzone






partnerzy   |   kontakt

Żółwin pl - serwis internetowy mieszkańców Żółwina - © 2018 IKE - Usługi Literackie


Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0